ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

Τι είναι η κολπική μαρμαρυγή;
Πρόκειται για μία αρρυθμία όπου η ηλεκτρική διέγερση των κόλπων γίνεται άναρχα, χαοτικά και ακανόνιστα με αποτέλεσμα να αναστέλλεται ο κεντρικός βηματοδότης της καρδιάς και έτσι να καταργείται και η ρυθμικότητά της. Επομένως στην κολπική μαρμαρυγή οι καρδιακοί παλμοί (σφύξεις) είναι άρρυθμοι (δηλαδή διαφέρει το χρονικό διάστημα ανάμεσα σε κάθε χτύπο της καρδιάς) και συχνά είναι και γρήγοροι (>100 παλμοί/λεπτό) .

Ποιες είναι οι αιτίες εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής;
Πρώτα από όλα η ίδια η αύξηση της ηλικίας αποτελεί αιτία για εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής (ενώ σε ηλικίες 40-50 ετών η συχνότητα εμφάνισης δεν ξεπερνά το 0,5%, σε ηλικίες πάνω από 75 ετών το ποσοστό εμφάνισης κολπικής μαρμαρυγής εκτοξεύεται έως και 15%).
Από εκεί και πέρα η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να σχετίζεται και με άλλες αιτίες (υπέρταση, διαβήτη, στεφανιαία νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια, παχυσαρκία , προηγηθείσες χειρουργικές επεμβάσεις καρδιάς,βαλβιδοπάθειες, παθήσεις του θυρεοειδούς μυοκαρδίτιδες αναπνευτικά νοσήματα κ.α.).
Υπάρχουν όμως και επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής , ιδίως σε νέους υγιείς ανθρώπους, που δεν σχετίζονται με κάποια εμφανή υποκείμενη νόσο ή αιτία. Επίσης έντονο stress ή η υπερβολική κατανάλωση καπνού, αλκοόλ ή καφέ μπορεί να ευοδώσουν την εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής (ειδικά αν υπάρχει προδιάθεση).

Τί είδη κολπικής μαρμαρυγής υπάρχουν;
Η κολπική μαρμαρυγή κατηγοριοποιείται σε:
Παροξυσμική , όπου τα επεισόδια που έρχονται και φεύγουν από μόνα τους χωρίς ιατρική παρέμβαση και διαρκούν συνήθως λιγότερο από 48 ώρες (μερικές φορές έως και 7 ημέρες) Μεταξύ των επεισοδίων υπάρχει φυσιολογικός ρυθμός.
Εμμένουσα (επεισόδια που διαρκούν πάνω από 7 ημέρες ή που χρειάζονται ιατρική παρέμβαση για να αναταχθούν)
Χρόνια (αρρυθμία που πλέον έχει εγκατασταθεί μόνιμα και έχει αποφασιστεί ότι δεν υπάρχει λόγος ανάταξης)

Πώς γίνεται η διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής;
Εφόσον τη στιγμή που γίνεται η εξέταση του ασθενούς υφίσταται κολπική μαρμαρυγή, η υποψία τίθεται από την ακρόαση της καρδιάς (όπου οι παλμοί είναι εντελώς άρρυθμοι) και η επιβεβαίωση γίνεται με το ηλεκτροκαρδιογράφημα. Κάποιες φορές μπορεί να διαπιστωθούν επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής και με το holter 24ωρης καταγραφής ρυθμού.

Τί συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει η κολπική μαρμαρυγή;
Η κολπική μαρμαρυγή κάποιες φορές μπορεί να ασυμπτωματική , δηλαδή ο ασθενής να μην αισθάνεται κάποιο ιδιαίτερο ενόχλημα (σιωπηλή κολπική μαρμαρυγή). Εντούτοις συχνα μπορεί προκαλέσει διάφορα συμπτώματα (ανάλογα με το πόσο γρήγοροι είναι οι παλμοί, αν υπάρχουν άλλα υποκείμενα καρδιολογικά προβλήματα, το είδος και τη χρονιότητα της κολπικής μαρμαρυγής, τη λήψη φαρμάκων κ.α.). Τα κυριότερα είναι τα εξής:
1) αίσθημα παλμών στο στήθος (φτερούγισμα). Είναι το συχνότερα αναφερόμενο σύμπτωμα (μερικές φορές μπορεί να το αισθάνονται πιο έντονα στο λαιμό ή στην κοιλιά παρά στο στήθος).
2) Δύσπνοια στην προσπάθεια ή στην ηρεμία
3) Αίσθημα ζάλης και σκοτοδίνης (ή ακόμα και λιποθυμία ,ειδικά όταν συνδυάζεται και με βραδυκαρδία)
4) Θωρακική δυσφορία ή ακόμα και στηθάγχη
5) Εύκολη κόπωση (δυσανεξία στο σωματικό έργο)

Τί επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει η κολπική μαρμαρυγή;
Η κολπική μαρμαρυγη ενδέχεται να έχει πολλές επιπλοκές. Οι κυριότερες και σοβαρότερες είναι οι εξής:
1) Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (το 20% των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων οφείλονται σε θρομβοεμβολή λόγω κολπικής μαρμαρυγής). Συχνά τα εγκεφαλικά λόγω κολπικής μαρμαρυγής είναι σοβαρά προκαλώντας σημαντικη αναπηρία ή μερικές φορές και θάνατο. Η έναρξη ορθής αντιπηκτικής αγωγής στους ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου.
2) Άλλες θρομβοεμβολές περιφερικών αρτηριών
3) Έκδηλη καρδιακή ανεπάρκεια. Ο ασθενής μπορεί να αναφέρει δύσπνοια στην προσπάθεια ή ακόμη και στην ηρεμία (μερικές φορές μπορεί να εξελιχθεί έως και πνευμονικό οίδημα), δυσφορία στην κοιλιά , οιδήματα κάτω άκρων, εύκολη κόπωση.
4) Γενικά επηρεάζει δυσμενώς την ποιότητα ζωής των ασθενών, συχνά δυσκολεύει την καθημερινή τους δραστηριότητα, αυξάνει τις εισαγωγές στα νοσοκομεία και τη θνητότητα (διπλασιάζει τη θνητότητα, ειδικά χωρίς τη σωστή αντιπηκτική αγωγή).

Πώς η κολπική μαρμαρυγή μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο;
Λόγω της ακανόνιστης ηλεκτρικής διέγερσης των κόλπων καταργείται η φυσιολογική συστολή τους. Αυτό έχει σαν συνέπεια το αίμα να λιμνάζει εντός των κόλπων και έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος δημιουργίας θρόμβου. Αυτός εν συνεχεία μπορεί να μετακινηθεί με τη ροή του αίματος και να εμβολιστεί («σφηνωθεί») στα περιφερικά αγγεία και ιδιαίτερα τα εγκεφαλικά αγγεία προκαλώντας αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ποιοι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή κινδυνεύουν περισσότερο για εγκεφαλικό επεισόδιο;
Δεν έχουν όλοι οι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή τον ίδιο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο. Κινδυνεύουν περισσότερο εκείνοι που έχουν προηγούμενο ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου και οι πιο ηλικιωμένοι .Επίσης η πιθανότητα για εγκεφαλικό αυξάνεται σημαντικά αν συνυπάρχει αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, καρδιακή ανεπάρκεια ή γνωστή αγγειακή νόσος.
Όσο περισσότεροι παράγοντες κινδύνου συσσωρεύονται τόσο αυξάνει και ο κίνδυνος για εγκεφαλικό ή άλλο θρομβοεμβολικό επεισόδιο. Κάθε ασθενής με κολπική μαρμαρυγή και υποκείμενους παράγοντες κινδύνους πρέπει οπωσδήποτε να λάβει αντιπηκτική αγωγή (εκτός αν υπάρχουν ισχυρές αντενδείξεις), προκειμένου να μειώσει αισθητά τον κίνδυνο για αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.

Η ασυμπτωματική (σιωπηρή) κολπική μαρμαρυγή είναι εξίσου επικίνδυνη;
Ξεκάθαρα ναι. Ο ασθενής που δεν αισθάνεται την κολπική μαρμαρυγή του δεν αναζητά ιατρική βοήθεια και επομένως μένει αδιάγνωστη. Αυτό έχει σαν συνέπεια να μη λαμβάνει και την αντιπηκτική αγωγή ως όφειλε οπότε αυξάνει ο κίνδυνος για εγκεφαλικό επεισόδιο. Επίσης μια γρήγορη κολπική μαρμαρυγή που όμως δεν προκαλεί στην αρχή συμπτώματα μπορεί να οδηγήσει σταδιακά σε καρδιακή ανεπάρκεια (κλινικά και υπερηχογραφικά) ακριβώς και πάλι επειδή δεν διεγνώσθη έγκαιρα (σύνδρομο ταχυμυοκαρδιοπάθειας).

Ποια είναι η αγωγή για την κολπική μαρμαρυγή;
Η θεραπευτική αγωγή εξατομικεύεται ανάλογα με τον ασθενή και έχει 4 στόχους:
- Διά βίου χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής, προκειμένου να προλάβουμε την περίπτωση κάποιου εγκεφαλικού ή άλλου θρομβοεμβολικού επεισοδίου.
- Αντιμετώπιση των παροξυσμών κολπικής μαρμαρυγής όταν συμβούν (φαρμακευτικά ή με ηλεκτρική ανάταξη)
- Μείωση των υποτροπών της κολπικής μαρμαρυγής (φαρμακευτικά ή με κατάλυση)
- Φαρμακευτική μείωση της καρδιακής συχνότητας (εφόσον οι παλμοί είναι γρήγοροι).